Werksessie 1e ronde

Naar een nieuw mobiliteitsparadigma

Iedereen de auto uit: een onuitvoerbaar ideaal of hebben we geen keus? Bij de werksessie Mobiliteit en Verstedelijking is het in elk geval voer voor discussie: is de door de hoogleraar voorgestelde paradigmashift haalbaar?

De bereikbaarheid van de regio staat behoorlijk onder druk, opent moderator Dimitri Arpad de sessie. "Hebben we daar een oplossing voor?", vraagt hij de zaal. "Fietsen", klinkt het. "Iedereen stapt alsmaar in de auto, daar moeten we iets aan doen." "Er zijn te veel auto’s", zegt een ander, "niet alleen in Amsterdam, maar in heel Noord-Holland."  

"Er moet meer werkgelegenheid naar de rest van Noord-Holland", stelt iemand voor. "Dan kunnen we makkelijker met de fiets naar ons werk en ben je van een hele hoop fileleed en stress af." "Als onze plannen ten koste gaan van de leefbaarheid, zijn we bezig met de achterstandswijken van de toekomst."

Compleet nieuw paradigma

Deze eerste ophaalronde vormt de inleiding voor het verhaal van hoogleraar planologie Luca Bertolini. Die doet een voorstel voor een compleet mobiliteits- en verstedelijkingsparadigma. De eerste bouwsteen voor dat paradigma is dat binnen steden en dorpen lopen en fietsen voorop moeten komen te staan. "Dat doen we al een beetje, maar dat mag veel radicaler", zegt Bertolini. "Dat levert niet alleen veel ruimte op, maar heeft ook een positief effect op de kwaliteit van leven."

Bertolini’s tweede bouwsteen is dat tussen steden en dorpen openbaar vervoer de voorkeur moet krijgen. Ook dit levert ruimte op. Zijn derde en laatste bouwsteen voor het nieuwe paradigma is dat de auto alleen nog een aanvullende mobiliteitsoptie is, of we het nu hebben over elektrische, zelfrijdende of gedeelde auto’s. Maar, vraagt hij zich af: “Kan dit in Noord-Holland?” Uitdagingen zijn bijvoorbeeld OV-knooppunten, die nu nog niet toereikend zijn, en het gegeven dat niet alle woon- en werklocaties bij de infrastructuurcapaciteit aansluiten.

Hubs en de elektrische fiets

Het verhaal van Bertolini roept veel reacties op. "Goed verhaal dit, maar wat ik mis is aandacht voor goederenvervoer en logistiek. Daar liggen ook veel kansen", reageert iemand van het Amsterdam Economic Board. "De hogeschool en de universiteit zijn nu hun duizenden leveranciers aan het bundelen in hubs, zodat het aantal kilometers dat hun leveranciers maken gehalveerd kan worden." "Ik miste de elektrische fiets", zegt een ander. "Fietssnelwegen kunnen werkelijk een oplossing bieden." Weer een ander mist het varen. Bertolini lacht: "Ik had al gewaarschuwd dat ik niet alles kon meenemen."

"Wat u schetst vraagt om een OV-schaalsprong, wat is daar volgens u voor nodig?" Bertolini: "Voor een deel is dit een vraag voor alle ambtenaren hier. Het OV-netwerk heeft tal van componenten, de wezenlijke vraag is dus de regievraag. Hoe zorgen we dat het systeem blijft werken terwijl we ons steeds meer fragmenteren. Ik betwijfel of dit kan zonder concrete publieke regie."

Niet van deze tijd

En wat als ik gewoon in mijn auto wil blijven? Bertolini haalt een interessant experiment aan. "Het blijkt dat als je mensen niet als consument maar als burger aanspreekt, ze heel andere keuzes maken. Dat kan ook in deze context." "Toch zijn er mensen die de auto niet uit gaan", zegt iemand. "Wilt u dat dan met overheidsdwang realiseren? Dat is toch niet van deze tijd?" Bertolini laat zich niet uit het veld slaan. "Ik ben er echt van overtuigd dat mensen collectief andere keuzes maken dan individueel."

Weer een ander legt Bertolini een rekensom voor. "De 200.000 mensen die nu dagelijks door de Coentunnel gaan passen nooit allemaal in de trein. Moeten we niet op alle modaliteiten inzetten?" "En hoe zit het met de OV-bedrijven? Die werken ook niet echt samen." Dit is een goed moment om daarop te reflecteren", reageert Bertolini. "Misschien was het geen goed idee om zoveel aan de markt over te laten en moet de regie terug naar de overheid, of de maatschappij zelf.

Mirjam Streefkerk
Voeg toe aan selectie